🕹️ Oyunun İsmi: İye
🎨 Tasarımcı: Onur Şencan
👥 Oyuncu Sayısı: 2
⏱️ Oynanış Süresi: 30 Dakika
Orta Asya'nın derinliklerinde, tarihini tam olarak belirleyemediğimiz bir dönemde kadim boyumuzun Kamı artık çok yaşlanmıştır. Bu zamana kadar kendisine layıkıyla yardım eden iki çırağından birini yerine seçmesi gerekiyordur. Lâkin kamlık için gereken şey mücadele değil tam tersine uyum içerisinde yaşamaktır diğer canlılarla. İyelerin desteğini kazanabilip kendini ispatlayan çırak artık yeni ve ulu kam olacaktır.
Türk Mitolojisinde gözünüzle görebildiğiniz her objenin bir iyesi bulunur. Kamlar ise bu iyelerle iletişime geçebilen kişilerdir. Aynı zamanda insanları da onların yardımıyla iyileştirirler. İyelerin bir kısmı koruyucu ruh iken bazıları da kötü ruhlardır. İyeler insanları koruduğu gibi aynı zamanda onlara yetenekler de bahşedebilirler. Bu bir dağ iyesi de olabilir ev iyesi de. Şu an kullandığımız Türkçe'de ise iye, "sahip" anlamına gelmektedir. İyeler bulundukları cismin asıl sahipleridir ve insanlardan saygı beklerler.
Hayatının büyük bir bölümünü Türk tarihi okumalarına adamış biri olarak oyunun teması ve hikayesinden bahsetmeden olamazdı. Oyun bu temayı nasıl kullanmış ve mekanikleriyle nasıl bağdaştırmış onu da hep beraber inceleme boyunca göreceğiz. Oyun çıkmadan önce prototipini birkaç kez denemiştim. O zamandan beri son halini görüp bu yazıyı yazacağım zamanı iple çektim. Umarım kutu oyunu iyesi yanımda olur ve güzel bir iş çıkar ortaya.
🎮 Nasıl Oynanıyor?
İye'de 5'e 5 karelerden oluşan bir sahamız ve iki oyuncunun ortak kullanacağı bir kam davulumuz var. Başlamadan hemen önce ise sahayı rastgele şekilde iyelerle donatıyoruz. Amacımız ise iyelerin desteğini alıp rakibimizden yüksek puanla oyunu bitirmek. Oyunda beş çeşit iyemiz var ve hepsinin puanı oyunda bulunma miktarlarına bağlı.
Sıra sizdeyken kam davulunu düz çizgi şeklinde bir veya iki kare hareket edebiliyorsunuz. Oyunun imza mekaniği de burada ortaya çıkıyor. Gittiğiniz yerdeki iyeyi kendinize almak yerine rakibinize veriyorsunuz. Bunun işleri nasıl ilginç hale getirip sizi düşünmeye ittiğine biraz göz atalım.
Oyun bittiğinde iyenin puanını alabilmeniz için o iyeyi en çok sizin toplamış olmanız gerekiyor. Örnek olarak Güneş İyesini verelim. Oyunda dokuz adet Güneş İyesi var. Eğer sizde beş ve rakibinizde dört tane varsa iyenin desteği size geçiyor, dokuz puan elde ediyorsunuz. Oyun sahada bir iye kaldığında bitiyor ve en çok puana sahip kişi o turun galibi oluyor. İye tek seferde biten bir oyun değil. Üç tur boyunca iki galibiyete oluşan kişi ulu ve yeni kamımız oluyor.
Yazının başında İyelerin aslında koruyucu ruhlar olduklarını ve bize yetenekler de bahşettiklerini söylemiştik. Oyunda sıradan ilerleme hareketinizi yapmak istemezseniz sizde bulunan iyelerden birisini oyundan çıkarıp iyelerin yeteneklerini kullanabilirsiniz. Şimdi bu iyelere biraz bakalım:
Güneş İyesi: Oyunda dokuz adet var ve yeteneği bizi oyun sahasının dört köşesinden birisine ışınlamak.
At İyesi: Oyunda yedi adet var ve yeteneği bizi "L" şeklinde hareket ettirmek. Satranç bilenler zaten bu harekete aşinadır.
Ağaç İyesi: Oyunda beş adet var ve yeteneği bizi çapraz şeklinde bir kare ilerletmek.
Su İyesi: Oyunda üç adet var ve yeteneği bizi çapraz veya düz olarak istediği kadar hareket ettirmek. Satrançtaki vezir ile benzeşiyor.
Baykuş İyesi: Oyunda sadece bir adet var. Bu yüzden özelliği de en iyisi. Sahadaki istediğiniz her noktaya gidebiliyorsunuz.
Yine normal hareketinizdeki gibi gittiğiniz yerdeki iyeyi rakibinize veriyorsunuz. Ayrıca unutmayın ki iyeleri kullandığınız zaman onlardan feragat etmiş oluyorsunuz. Yani çoğunluğu sağlayabilmek için olabildiğince tutmak da istiyorsunuz. Oyun burada bize güzel bir seçim sunuyor. Size puan kazandırma ihtimali olan iyeyi harcayıp oyunda sizi avantaja sürükleyecek bir konuma götürmek gibi stratejiler yapabilirsiniz.
Aslında oyunda galibiyetin tek yolu puan toplamak değil. Sahada iye bulunmayan yerlere gidemiyorsunuz. Eğer sıra rakibinize geldiğinde hareket edebileceği herhangi bir yer yoksa iye yetenekleri de dahil, o turu kaybediyor. Diğerinin aksine bu şekilde kazanmak daha zor ve planlama gerektiriyor ama bir o kadar da tatmin edici. Adeta rakibinizi tuzağa çekip elini kolunu bağlıyorsunuz. Yani bir nevi şah ve mat.
Oyun da birçok farklı taktik mevcut ve bunları oyunu defalarca oynadıktan sonra keşfediyorsunuz. Bazen rakibinizi size istediğiniz iyeyi vermeyi zorlamak, rakibinize o anki sahada işe yaramayan iyeleri vermek vb. birçok fikir var. Diğer soyut strateji oyunları gibi sabit bir kurulum olmadığı için de çözülmesi ve dominant stratejilerin çıkması zorlaşıyor.
🔍 İki Kişilik Oyunların Önemi
Antik oyunlara baktığımızda çoğunun iki kişilik oyunlardan oluştuğunu görürüz. The Royal Game of Ur, Satranç ve Senet gibi oyunlar sadece iki insan ile oynanabilir. Günümüzde de birçok oyunun "duel" yani sadece iki kişiyle oynanan versiyonları çıkmaya başladı. Örnek olarak Splendor Duel ve Azul Duel gibi popüler serileri verebiliriz. Bunun sebebi de oyunlar iki kişiye indirgendiğinde çok daha rafine tecrübeler sunabiliyorlar. Oyuna ve mekaniklerine daha kolay odaklanıyor, daha rekabetçi bir atmosfer oluşuyor. Ben iki kişilik oyunların iyi olma potansiyelinin her zaman diğer oyunlara kıyasla daha çok olduğuna kanaat getirmişimdir.
🏆 Sonuç
İyeyi rakibinize vermek oyunun teması ile güzel bütünleşmiş. Oyun çok rekabetçi olsa da yetenekleri rakibinize hediye etmek bir nevi savaş yerine daha çok barışı çağrıştırıyor. Her yıl 10'dan fazla kutu oyunu turnuvasına katılıyorum ve İye'nin de böyle bir turnuvası olmasını çok isterim. Çünkü hızlı biten, kurulumu basit ve taktiksel bir düello oyunu olarak çok uygun turnuva konseptine.
Kendi kültürümüzle ve özellikle mitolojik unsurlarımızla alakalı bir oyun görmek benim çok hoşuma gitti. Video oyunlarında ve birçok alanda da insanların bu tarz hayalleri olduğunu biliyorum. Aynı şey kutu oyunları için de geçerliydi ama yakın zamana dek bunun mümkün olduğunu düşünmemiştim. Bu oyunun fikrinin ortaya çıkmasında Sena Şencan'ın da büyük katkısı olduğunu biliyorum. Ona da teşekkürlerimi yolluyorum.
İye öncelikle iki kişilik oyun arayan çiftler için güzel bir alternatif olmuş. Genelde ülkemizde bu tarz oyunlarda bir kıtlık olduğunu düşünüyorum. Yakın zamanda yeni evli arkadaşıma ev görme hediyesi almıştım. Bu oyun çıkmış olsaydı kesinlikle tercih ederdim. Son olarak satranç severlere seslenmek istiyorum. Soyut strateji oyunlarını kesinlikle deneyin ve İye'de iyi bir başlangıç olabilir sizin için. Hoşça kalın!